CRAWATTE- TUSSEN STOER EN LULLIG

Van muzikale veelvraten voor muzikale veelvraten. Zo zou je het repertoire van het trio Crawatte misschien wel het best kunnen typeren. 'Onze muziek hangt vaak in het midden tussen stoer en lullig doen.'

"We zien de band en het spelen daarin als een ver-lengstuk van andere media. Niet als iets aparts wat je in een hokje kunt drukken, Op tv heb je ook verschillende zenders waar je doorheen kunt zappen Op radiostations hoor je ook Nederlandstalige en Engelstalige muziek achter elkaar. Waarom kan een band dat dan niet doen. Wat dat betreft is een popgroep qua evolutie eigenlijk achter op radio en tv.' Aan het woord is Gerben Grooten, drummer van het trio Crawatte dat on-langs het album Knickerbocker Bingo het licht deed zien. Een dubbelaar waarop een bonte stoet van stijlen verwar-ring zaait, de lachspieren zalft en bewondering afdwingt. Country, metal, rock-a-billy, jazz, folk en funk. Zomaar wat genres die zich op Knickerbocker Bingo present melden, soms binnen één en hetzelfde nummer. 'Voor ons klinken die overgangen niet meer als stijlwisselingen, maar als een logische lijn', vertelt zanger/gitarist Marc Hijink. De benadering doet nog het meest aan die van Zappa denken, alhoewel die voor zover bekend geen teksten in het Achterhoeks schreef. Dat doet Crawatte wel (de single Piepe Lög), evenals in het Engels, het Frans en het Duits, Gerben: 'Als wij een nummer hebben over een ontmoeting tussen een Duitser en een Frans meisje, waarom zou je 't dan in het Engels zingen? Die Duitser kun je het beste uit-drukken in het Duits en... nou ja, enzovoort.' Even divers als het songmateriaal zelf is de manier waar-op dit tot stand komt, vertelt bassist/zanger Roei Venderbosch. 'Het beginpunt van een nummer is altijd onduidelijk, moeilijk te traceren. Vaak komt iemand aan met een akkoordenschemaatje of een refrein of een couplet. Een groove kan het ook zijn, of een tekst. Als we van iets alledrie de slappe lach krijgen, gaan we het structureren.' Gerben: 'Heel veel materiaal ontstaat gewoon tijdens jam-sessies, En dan komt Roel of Marc met een tekst en een soort van akkoordenschema en dan proberen we de ideeën die we door het jammen hebben ontwikkeld daarop los laten. Dat zijn dan ideeën die volkomen open zijn, die in geen enkel keurslijf zitten. Vandaar dat de nummers soms een beetje tegendraads uit de pen komen. Onze muziek hangt vaak in het midden tussen stoer en lullig doen, op het moment dat we een stoere groove neerzetten willen we daar wel eens een ontzettend lullige tekst overheen zetten. Of andersom: een heel obscene tekst over zoete akkoorden met zesjes en negens.
Sesamstraat
De drummer benadrukt dat het repertoire van Crawatte niet bestaat uit 'bedachte muziek'. 'Wij maken geen composities', het zijn spontaan ontstane ideeën, Je zou deze muziek ook wel van tevoren kunnen schrijven, maar dan kom je bijna op modern klassiek uit en klinkt het nooit als iets wat kloten heeft.' 'Als iets wat uit je hart komt', voegt Marc toe, waarna hij onmiddellijk z’n  hoofd afwendt en een spontane braakaanval simuleert. 'Het enige wat we echt bedenken zijn de koortjes. We zijn natuurlijk een driemansformatie -gitaar, bas, drums- en daarom arrangeren we de koortjes als toetsenpartijen.' Roel: 'Maar met de muziek dus niet, Niet zo van: laten' hier eens een heavy metal sfeer neerzetten, een roffeltje is voldoende...' Gerben: 'Soms kijkt Marc bijvoorbeeld midden in een nummer achterom en dan voel ik dat hij naar reggae toe wil, terwijl we het stukje dat dan komt misschien al drie jaar in thrashmetal spelen. Dan doen we het die avond  in reggae.'
Karakteristiek is de manier waarop het nummer ABCD een tekst kreeg. Roel: 'Gerben kwam eens op het briljante idee in het alfabet af te tellen: A! B! C! Dl! Toen dachten we: waarom zouden we niet gewoon het hele alfabet zingen? Want ja, Sesamstraat vinden we sowieso alledrie gek.'
Sesamstraat. Het is een van de vele (hoe kan het ook anders) inspiratiebronnen van het trio. Roel noemt The White Album van The Beatles, Johnny Winter, 10 cc, Spike Jonse en Beck. Gerben: 'Ik luister naar alles wat modern klassieke muziek is. Zeg maar waar de VPRO één microfoon voor hangt en dan live uitzendt. En verder Brahms, Stravinsky Zappa, jazzrock maar da's normaal voor een drummer, ook Tracy Bonham en Amanda Marsball. Als ik die hoor heb ik wel zin om achter de vleugel te kruipen en een nummer te schrijven.' Marc, die even de tijd heeft gehad erover na te denken: 'Kiss...' Gerben: 'Luister maar naar zijn gitaargeluid in onze ruige nummers. Dat is gewoon Ace Frehley.' Roei (tegen Marc): 'Jij zou ook liever raketten afschieten in plaats van gitaarspelen.' Marc (gaat onverstoorbaar verder): '...Henk Wijngaard, de eerste LP van Normaal, Zappa over de hele linie. En Queen (Gerben trekt een gezicht alsof ie een citroen met schil en al heeft opgekauwd), om de zangarrangementen.' Gerben: 'Oh, de zang-arrangementen. Marc: 'Ja, we hebben alledrie een brede smaak...’
Marketingstunt
De muzikale smeltkroes op Knickerbocker Bingo is opgenomen met producer Jos Haagmans (Frank Boeijen, Rowwen Héze) achter de knop-pen. Hij was het die uit de wirwar van stijlen een duidelijk bandgeluid overeind wist te krijgen, vertelt het trio. RoeI: 'Waar we aanvankelijk bang voor waren was dat de platenmaatschappij (RPC Entertainment) zou zeggen: die ene kant van jullie vinden we leuk en daar gaan we de nummers vandaan halen. Maar mede dankzij Jos gebeurde precies het tegenovergestelde. Hij zag er juist de gein van in en vond dat we zo breed mogelijk op CD moesten komen te staan.' Marc: 'Extreme verschillen, daar hamerde hij de hele tijd op.' Gerben: 'En dat enthousiasme heeft hij ook op de platenmaatschappij weten over te brengen. Uiteindelijk hebben we in alle rust kunnen werken en zaten we in de luxe situatie dat we geen concessies hoefden te doen.'
Crawatte nam de basis in een keer op ('gewoon: aftikken, spelen en achteraf zo weinig mogelijk repareren'), waarna de nummers 'aangekleed' werden. Gastbijdragen leverden onder anderen saxofonist Allard Buwalda, trom-bonist Jel Jongen, trompettist Serge Plume, pedalsteel-gitarist Johan Jansen en een flink uit de kluiten gewassen koor samengesteld uit Revelation, Osmose, Amio en The Joysingers. Hoewel het materiaal achteraf qua tijdsduur wel op een enkele schijf had gekund, is gekozen voor een dubbelaar. Roel: 'We wilden het materiaal in een soort theatershow gieten, met 'voor de pauze' en 'na de pauze'. Dat was het concept. Bovendien kan ik me voorstellen dat niet iedere luisteraar het op kan brengen 72 minuten lang al die stijlwisselingen aan te horen.' Gerben: 'Eigenlijk was ons voorstel één plaat te maken met zeg maar onze experi-mentele kant en één met de liedjes en die dan tegelijker-tijd uitbrengen, als marketingstunt. Maar bij de platenmaatschappij gingen ze daar helemaal niet in mee. Ze zeiden: dan heb je kans dat de ene CD wat doet en de andere automatisch niks. Toen kwamen ze met een tegenvoorstel, de dubbel-CD, en wij meteen: waar moeten we die handtekening zetten?'